(شبکه آسمان) SKY NET

نویسنده: مرصاد جعفری

گل رز عظیم و زیبا در اعماق آسمان!!

دوشنبه 1 اسفند 1390


سحابی رز (یا رزت) تنها ابر کیهانی از غبار نیست که به شکل گلی ظاهر شده است؛ ولی معروف‌ترین است. در لبه ابر مولکولی بزرگی در سحابی تکشاخ، گلبرگ‌های این رز که حدود 5000 سال نوری  از هم فاصله دارند، پرورشگاهی ستاره‌ای قرار دارد که شکل دوست داشتنی و متقارنش از باروری تشعشعات خارج شده از ستاره های داغ و جوان خوشهُ مرکزی منشا گرفته است. ستاره‌های این خوشه‌ی پر انرژی، با عنوان NGC2244، تنها چند میلیون سال سن دارند با این حال حفره‌ی مرکزی در سحابی رزت با عنوان NGC2237 حدود 50 سال نوری قطر دارد. این سحابی را می‌توان مستقیماّ با تلسکوپی کوچک و در راستای سحابی تکشاخ دید.

امتیاز تصویر: BRIAN DAVIS
مترجم: رژین شهبازیان
منبع: ماهنامه نجوم


شفق قطبی اعجاب انگیز سرخ رنگ به همراه نوار راه شیری و ابرهای ماژلانی در آسمان ویکتوریای استرالیا

دوشنبه 17 بهمن 1390


چرا آسمان سرخ می‌درخشد؟ علت آن شفق قطبی است. هفته‌ی گذشته طوفان خورشیدی که منشاء اصلی آن لکه ی خورشیدی فعال ناحیه  1402 بود با پرتاب ذراتی به سوی زمین موجب برانگیخته‌شدن اتم‌‌های اکسیژن در بالای جوِ زمین شد. هنگامی‌كه الکترون‌های عناصر برانگیخته شده به حالت اصلی خود برمی‌گردند نورسرخی از خود تابش می‌کنند. زمانی‌كه اتم‌های اکسیژن در نواحی پایین‌تر جو زمین برانگیخته شوند؛ این تابش اغلب سبز خواهد بود. این شفق قطبی سرخ در تصویر بالا، هفته‌ی پیش فقط در بالای افقی در نزدیکی شهرفلیندرز در ویکتوریای استرلیا دیده شد.  در آسمان آن شب اجرام آشنای دیگری هم در دوردست می‌درخشیدند؛ مثل صفحه‌ی مرکزی کهکشان راه شیری در چپ، و کهکشان‌های اقماری راه شیری یعنی ابر ماژلانی بزرگ و کوچک در راست.  علت اینکه چرا آسمان آن شب به جز سرخ ،سبز هم نمی درخشید هنوز ناشناخته باقی‌مانداست.

امتیاز عکس: ( ALEX CHERNEY ( TERRASTRO TWAN
مترجم: ساناز مصطفی زاده
ماهنامه نجوم


در آسمان این شب های تهران چه اجرامی قابل رؤیت است؟

دوشنبه 10 بهمن 1390

خیلی ها تصور می کنند در آسمان شهرهای بزرگی مثل تهران به علت آلودگی شدید هوا و آلودگی نوری دیگر ستاره ای قابل رؤیت نیست و مردم این گونه شهرها محروم از زیبایی های آسمان شب هستند. اما باید بگم اوضاع اون قدرها هم بد نیست. البته درسته که تعداد اجرام قابل مشاهده در آسمان شهری مثل تهران بسیار کمتر از مناطق تاریک و کویری ایران است ولی آسمان شب های شفاف زمستان رو اگرچه از آلودگی شدید نوری و هوا رنج میبریم، نمی شه از دست داد.
دراین شبها حوالی ساعت 18  اگر روبه  جنوب غرب آسمان بایستیم پرنورترین جرم آسمان بعد از خورشید و ماه رو خواهیم دید، یعنی سیاره زیبا و پرفروغ ناهید (زهره). به راستی که آدم از دیدن این جرم پرنور اونهم در آسمان تهران شگفت زده می شه.
اما در همین ساعات می تونیم یه سیاره زیبای دیگه هم ببینیم. کافیه رو به جنوب آسمان بایستیم تا  شی پرنور دیگه ای توجه مارو به خودش جلب کنه. بزرگترین سیاره منظومه شمسی یعنی سیاره مشتری. میبینید که حتما لازم نیست برای دیدن این اجرام، تلسکوپ یا دوربین داشته باشیم.
حوالی ساعت 19 اگر به شرق آسمان نگاه کنیم معروفترین صورتهای فلکی این ماهها رو خواهیم دید. ابتدا 6 ضلعی زیبای صورت فلکی ارابه ران که با ستاره پرنور خود یعنی  عیوق به خوبی در آسمان نمایان است. این ستاره با ما 45 سال نوری فاصله دارد و پنجمین ستاره پر نور آسمان است.

 در قسمت پایین صورت فلکی ارابه ران، صورت فلکی معروف ثور (گاو) قرار دارد که پرنورترین ستاره آن، دبران، به خوبی به رنگ زرد و نارنجی مشخص است. این ستاره در جایگاه چشم گاو قرار دارد و با ما حدود 60 سال نوری فاصله دارد اما یکی از معروفترین اجرام آسمانی در صورت فلکی ثور قرار دارد. خوشه زیبای پروین. اگر ستاره دبران را به سمت بالا کمی متمایل به راست امتداد دهیم به راحتی این خوشه زیبا را خواهیم یافت. خوشه قلائص هم که به شکل عدد 7 است در این صورت فلکی قرار دارد و دبران هم یکی از ستاره های تشکیل دهنده این خوشه است.

اما در شرق صورت فلکی ارابه ران به دو ستاره پرنور در کنار هم بر می خوریم که پولوکس و کاستور نام دارند و پرنور ترین ستارگان صورت فلکی جوزا یا دو پیکر هستند. ستاره پرنورتر، پولوکس نام دارد که با ما 35 سال نوری فاصله دارد کاستور نیز در فاصله 51 سال نوری از زمین قرار دارد.

اما در همین ساعات به طور مثال در ساعت 19:30 در قسمت جنوب شرق آسمان به یکی از زیباترین صور فلکی آسمان بر می خوریم. صورت فلکی جبار یا شکارچی، جبار با سه ستاره ای که بصورت افقی در کنار هم قرار دارن به خوبی در آسمان مشخص است. این سه ستاره کمربند معروف جبار را تشکیل می دهند. جبار در آسمان به شکل شکارچی است که در یک دست گرز و در دست دیگرش شکار آن قرار دارد.
 پر نورترین ستاره این صورت فلکی یک غول آبی-سفید است که رجل الجبار ( پای چپ شکارچی ) نام دارد و با ما 900 سال نوری فاصله دارد! اما درقسمت بالا، سمت چپ جبار یک ستاره ابر غول سرخ قرار دارد که رنگ نارنجی آن به خوبی قابل تشخیص است. این ستاره ابط الجوزا نام دارد و دومین ستاره پرنور جبار ودهمین ستاره پرنور آسمان است جالب است بدانید که قطر این ستاره 500 برابر خورشید ماست!! پایین کمربند جبار 3 ستاره به صورت عمودی قرار دارند که موسوم به شمشیر جبارند و سحابی معروف و ستاره ساز جبار در این شمشیر قرار دارد.

                                                         
 در سمت جنوب شرق جبار پر نورترین ستاره آسمان شب قرار دارد  ستاره معروف شباهنگ یا شعرای یمانی یا سیریوس که پرنورترین ستاره صورت فلکی سگ بزرگ است. این ستاره با ما 8.65 سال نوری فاصله دارد و از نزدیکترین ستارگان آسمان به خورشید است. (به فاصله شباهنگ و ستاره رجل جبار دقت کنید.) صورت فلکی سگ بزرگ در آسمان به دنبال جبار است.
 
    صورت فلکی سگ بزرگ همراه پرنورترین ستاره آسمان، شباهنگ یا سیریوس

در شرق صورت فلکی جبار به ستاره پرنوری به نام شعرای شامی بر می خوریم. ستاره های ابط الجوزا،  شباهنگ و شعرای شامی تشکیل مثلث بزرگی را در آسمان می دهند به نام مثلث زمستانی که نوید بخش شب های سرد زمستان است.

                                                     مثلث زمستانی
در این ساعات در سرسو (بالای سرمان) صورت فلکی  برساووش قرار دارد که ستاره متغییر الغول جزیی از این صورت فلکی است.
                           صورت فلکی برساووش همراه با ستاره الغول

 در شمال آسمان هم صورت فلکی یا W شکل ذات الکرسی  قرار دارد که  از جمله صور فلکی مسیریاب برای انسان است تا شمال جغرافیایی زمین را پیدا کند.                                                               

پیدا کردن شمال آسمان و ستاره قطبی با کمک صورت فلکی ذات الکرسی

اگر کمی از خواب خود بزنیم حول و حوش 2.30  یا 3 بامداد می توانیم سیاره سرخ گون مریخ و ارباب  حلقه ها زحل را ببینیم در این ساعات در شرق و جنوب شرق آسمان صورت فلکی  داس شکل اسد قرار دارد با ستاره پرنور خود به نام قلب الاسد  این صورت فلکی به شکل شیر نیز می باشد که ستاره قلب الاسد حکم قلب این شیر را دارد مریخ در قسمت دم شیر و در انتهای اسد قرار دارد و به خوبی به رنگ سرخ جلوه گر است.


 اما در سمت شرق اسد و کمی پایین تر، صورت فلکی دوشیزه (سنبله) قرار دارد با ستاره معروف خود به نام سماک اعزل. سیاره زحل در این شب ها در این صورت فلکی قرار دارد. در آسمان تهران از این صورت فلکی تنها ستاره سماک اعزل دیده می شود و سیاره زیبای زحل در کنار این ستاره به رنگ تقریبا زرد به خوبی با چشم غیر مسلح نمایان است.
                                         صورت فلکی سنبله

در این ساعات در سمت شرق آسمان صورت فلکی عوا تازه طلوع کرده است و پر نو ترین ستاره آن یعنی سماک رامح  به خوبی نمایان است. این صورت فلکی شبیه بادبادک، نوید بخش  فرا رسیدن بهار است.
                در وسط تصویر صورت فلکی بادبادکی شکل عوا نمایان است

توجه به این نکته ضروریه که با سپری شدن این شبها و به پایان رسیدن ماه بهمن موقعیت قرارگیری صور فلکی و ساعات طلوع و غروب آنها تغییر خواهد کرد واین به علت چرخش زمین است.
می بینید که در آسمان آلوده تهران نیز، آسمان شب زیباییهای خود شو داره. کافیه سرمون رو بالا بگیریم و کمی هم حوصله داشته باشیم. آسمان شفاف زمستان با اجرام و صورتهای فلکی آن، بسیار دیدنی و جالبه. البته باید شانس داشته باشیم که به هوای ابری برخورد نکنیم.
                                         لباس گرم یادتون نره.
                                                
  نویسنده: مرصاد جعفری


همایش نجوم و کیهان شناسی ماهنامه نجوم

سه شنبه 4 بهمن 1390



ماهنامهٔ نجوم در ادامهٔ برگزاری برنامه‌ های ترویجی نجوم در جامعه، «همایش نجوم و کیهان‌ شناسی» را با همکاری کتابخانهٔ حسینیه ارشاد ۴شنبه ۳ اسفند ۱۳۹۰ از ساعت ۱۸ تا ۲۱ برگزار می‌‌ کند:

بخش‌های مختلف این برنامه سخنرانی و برگزاری نمایشگاه تصاویر نجومی و رصدِ تلسکوپی آسمان است. دکتر رضا منصوری مدیر طرح رصدخانهٔ ملی ایران دربارهٔ انرژی تاریک در کیهان‌شناسی و نوبل فیزیک ۲۰۱۱ سخنرانی خواهند کرد. سخنران دیگر این برنامه، دکتر محمدتقی می‌رترابی استاد دانشگاه الزهرا، نیز دربارهٔ انبساط عالم صحبت خواهند کرد.

به دلیل هدف ترویجی این برنامه‌ سخنرانی‌ها تا حد امکان به زبان ساده و بدون پیچیدگی‌های علمی ارائه خواهد شد.
بخش جذاب دیگر برنامه بازدید از نمایشگاه تصاویر نجومی از زمین تا کیهان است. این نمایشگاه به همت انجمن علمی دانشکده فیزیک پلی تکنیک تهران در محل همایش برگزار می‌شود.

حضور در این همایش برای تمام علاقه‌مندان آزاد و رایگان است. مکان برگزاری سالن کتابخانهٔ حسینیهٔ ارشاد است. آدرس: خیابان شریعتی- نبش کوچه کل نبی- شماره۱۱ 

منبع: ماهنامه نجوم


سحابی جادوگر، آیا جادوگر کیهان را میتوانید تشخیص دهید؟

یکشنبه 2 بهمن 1390

چه نیرویی بر سحابی جادوگر حكمرانی می‌كند؟ جاذبه‌‌اش به اندازه‌ی كافی زیاد است  كه ستاره‌ها را شكل دهد وبادهای ستاره ای و تابش قدرتمندی دارد كه بتواند برج های گازی را خلق كند و از بین ببرد. این توده گازی فقط 8000 سال نوری از زمین دورتر است؛ در تصویر بالا سحابی جادوگر، خوشه‌ی باز NGC 7380  را در برگرفته است. از نظر بصری برهم كنش ستاره‌ها، گاز و غبار، شكلی خیالی از جادوگر قرون وسطی  را خلق كرده است. منطقه‌ی فعال شكل‌گیری ستاره‌ حدود 100 سال نوری را فراگرفته است كه باعث می‌شود این منطقه بزرگ‌تر از اندازه‌ی زاویه‌ای ماه به نظر بباید. سحابی جادوگر در صورت‌فلكی پادشاهی قیفاووس (Chepheus) قرار دارد و با تلسكوپ‌های كوچك هم دیده می‌شود؛ گرچه سحابی ممكن است فقط چند میلیون سال دوام بیاورد اما برخی از ستاره ها ممكن است بیشتر از خورشید ما عمر كنند. 

آیا میتوانید شکل ظاهری این ابر گازی ستاره زا که شبیه جادوگران قرون وسطی است را تشخیص دهید؟

امتیاز عکس: Rolf Geissinger

مترجم: ساناز مصطفی زاده

ویرایش متن: مرصاد جعفری 

برگرفته از سایت ماهنامه نجوم

 


سیارات هم اندازه زمین هم در سایر منظومه های ستاره ای وجود دارند.

شنبه 24 دی 1390



تلسکوپ فضایی کپلر کشف نخستین سیارات فراخورشیدیِ هم اندازهٔ زمین را تایید کرد 
فاصله این سیارت از زمین 1000 سال نوری است و در صورت فلکی شلیاق قرار دارند.


منظومه خورشیدی کپلر ۲۰ شامل ۵ سیاره است که به دور ستاره‌ای شبیه به خورشید ما در گردش‌اند. بررسی‌ها نشان می‌دهد که دو سیاره این منظومه یعنی کپلر اف 20 و کپلر ای 20 تقریبا هم اندازه زمین هستند. سیاره کپلر اف 20 چهارمین سیاره در این منظومه است که هر 19/6 روز یک بار حول ستاره مرکزی گردش می‌کند و دمای سطح آن ۴۲۶ درجه سانتی گراد است.  سیاره دیگر یعنی کپلر ای 20، با دمای سطحی ۷۶۰ درجه سانتی گراد هر 6/1 روز یکبار گردش مداری‌اش را کامل می‌کند. 
از نظر اندازه سیاره کپلر ای 20 حدود ۹۰% زمین است و سیاره کپلر اف 20 تنها ۳ درصد از زمین بزرگ‌تر است. 
دمای بسیار بالای این سیارات نشان می‌دهد که در منطقه حیات، جایی که آب می‌تواند به صورت مایع باشد، قرار ندارند. این کشف، نتیجه بررسی داده‌های پیچیده‌ای است که تیم تلسکوپ فضایی کپلر بر روی نور ستارگان انجام می‌دهند. 
گام بعدی دانشمندان کشف سیاراتی است که نه تنها هم اندازهٔ زمین باشند، بلکه در سطح آن‌ها آب مایع نیز وجود داشته باشد.

مترجم: احسان مهرجو
سایت ماهنامه نجوم


رقص شبح گون شفق قطبی بر بلندای آسمان نروژ

شنبه 24 دی 1390

بلندتر از بلندترین ساختمان، بلندتر ازبلندترین کوه، بالاتر از بالاترین هواپیما، قلمرو شفقهای قطبی نهفته است. ارتفاع شفق‌های قطبی از سطح زمین به ندرت کمتر از 60 کیلومتر است و می‌تواند محدوده‌ای فراتر از 1000 کیلومتر داشته باشد. نور شفق قطبی از الکترونهای پر انرژی و پروتونهایی که به مولکولهای جو زمین برخورد می‌کنند نشأت می‌گیرد. وقتی از فضا به زمین می‌نگریم یک شفق کامل به صورت یک دایره به دور یکی از قطبهای مغناطیسی زمین دیده می‌شود. تصویر عریض بالا که به صورت افقی فشرده شده است، یک شفق غیر منتظره را نشان می‌دهد که یک ماه پیش سرتاسر آسمان شرق نروژ را پوشانده بود
Sebastian Woltmer :تصویر از
مترجم: روژین شهبازیان
تصویر نجومی روز 
سایت ماهنامه نجوم


پیش به سوی آخرین ماه گرفتگی سال 1390

شنبه 12 آذر 1390

پس از ماه گرفتگی کلی با شکوه 25 خرداد 1390، نوبت می رسه به آخرین خسوف سال 1390 که شنبه  19 آذر 1390 به وقوع خواهد پیوست

کل مراحل این ماه گرفتگی 3ساعت و 30 دقیقه به طول خواهد انجامید
لحظه آغاز گرفت در ایران قابل مشاهده نیست و ماه دقایقی پس از غروب خورشید به صورت جزئی طلوع خواهد کرد
گرفت کلی ماه از ساعت 17:36 آغاز خواهد شد و تنها قمر زمین به مدت 51 دقیقه به طور کامل در سایه زمین فرو خواهد رفت و ما همین مقدار فرصت دایم تا شاهد گرفت کلی ماه باشیم
اوج گرفت ماه یعنی زمانی که رنگ ماه به تیره ترین حالت خود برسد در ساعت 18 خواهد بود
لحظه پایان خسوف کلی ساعت 18:27خواهد بود و آخرین ماه گرفتگی سال 1390 پس از گذر ماه از مرحله گرفت جزئی پایانی و گرفت نیمسایه ای پایانی، در ساعت 20:59 به پایان خواهد رسید
تصویر زیر مراحل یک ماه گرفتگی کلی را نشان می دهد
کسانی که موفق به دیدن این پدیده باشکوه نشوند باید تا 4 سال دیگر برای تماشای آن صبر کنند! یعنی تا 6مهر 1394
از دلایلی که مانع از دیدن این پدیده زیبا می شود، وقوع آن در این موقع از سال می باشد که احتمال ابری بودن آسمان و مواجه با شرایط بد جوی وجود دارد
امیدوارم شنبه هفته آینده با آسمانی صاف و بدون ابر روبه رو شویم تا مجبور به صبر کردن برای 4 سال دیگر نباشیم
مرصاد جعفری


تازه ترین اخبار برگرفته از سایت ماهنامه نجوم:

جمعه 20 آبان 1390

سیارک UY55 از کنار زمین گذشت!!
 
سیارک (یو وای 55) بدون هیچ خطری از کنار زمین گذشت.
 این سنگ فضایی که پهنای آن حدود 400 متر تخمین زده شده بود، از درون مدار قمر زمین عبور کرد.
 گذر سنگ‌های کوچک‌تر از نزدیکی زمین خیلی غیر معمول نیست. در حقیقت سنگ‌های فضایی کوچک‌ روزانه به زمین برخود می‌کند اما از سال 1355/1976 تاکنون، سنگ بزرگی تا این حد به زمین نزدیک نشده بود. اگر (یو وای 55) به زمین برخود می‌کرد ممکن بود زمین‌لرزه‌ی به بزرگی هفت ریشتر ایجاد کند و دهانه به‌اندازه‌ی یک شهر را بوجود آورد. خطر شدیدتر دیگر این بود که(یو وای 55) به اقیانوس برخورد می‌کرد و سونامی برزگی ایجاد می‌شد. این سیارک که در سال 1384/2005 کشف شد نشان می‌دهد سیارک‌های بالقوه‌ی خطرناکدیگری هم در منظومه‌ی شمسی ما پرسه می‌زنند که هنوز شناسایی نشده‌اند. شناسایی اجرامی مانند (یو وای 55) سخت است چون آنها خیلی کم‌نوراند و سریع حرکت می‌کنند. به هر حال توانمندی بشر در پویش آسمان برای شناسایی، دسته‌بندی و تحلیل چنین اجرامی در سال‌های اخیر به طرز چشمگیری افزایش داشته است.
منبع: ماهنامه نجوم


عظیم ترین تلسکوپ های جهان (قسمت سوم)

پنجشنبه 7 مهر 1390

با عرض پوزش فراوان بابت تاُخیر 2 ماهه......

میرسیم به هشتمین تلسکوپ غول پیکر جهان، تلسکوپ های دوقلوی جمینی شمالی و جنوبی.

هشتمین چشم های مصنوعی عظیم انسان مانند تلسکوپ های ماژلان، شامل دو تلسکوپ هستند با این تفاوت که یکی در نیم کره شمالی ودیگری در نیم کره جنوبی قرار دارد.

تلسکوپ جمینی شمالی در ارتفاع 4200 متری قلل ولکانیک موناکیای هاوایی قرار دارد و تلسکوپ جمینی جنوبی در کوه های آند در کشور شیلی در ارتفاع 2750 متری قرار دارد. در منطقه معروف به cerro pachon.

 جمینی شمالی در موناکیای هاوایی

 جمینی جنوبی در کوههای آند شیلی

قطر آیینه این دو تلسکوپ 8.1 متر است و همین امر باعث شد که آنها در رتبه هشتم بزرگترین تلسکوپ های جهان قرار بگیرند.

هردوی این سازه آسمان را در محدوده طول موج مرئی و فروسرخ رصد و کاوش می کنند.

 جمینی شمالی

 جمینی جنوبی

غول های جمینی توسط هفت کشور ایالات متحده، انگلستان، شیلی، کانادا، استرالیا، برزیل و آرژانتین ساخته شده و اداره میشوند.

در پایان تصاویری که دوقلوهای جمینی از آسمان ثبت کرده اند را خواهیم دید:

 سحابی سیاره نمای k61

 خوشه کهکشانی abell 3827

 اختروش ULAS

 رقص کهکشانهای NGC 6872 و IC4970

لینک مستقیم سایت تلسکوپ های جمینی:

http://www.gemini.edu/

نویسنده:  مرصاد جعفری

ادامه دارد........


روی موج نجوم هم مثل آسمان شب دوستداران خودشو شوکّه کرد!!!

یکشنبه 27 شهریور 1390

برنامه رادیویی نوپای روی موج نجوم هم سرنوشتی بهتر از آسمان شب نداشت....

 

اولین قسمت روی موج نجوم در 17 فروردین ماه 1389 از رادیو تهران پخش شد. با تولد این برنامه حالا دیگر رادیو و تلوزیون 2 برنامه اختصاصی برای علاقه مندان به نجوم داشتند. یعنی روی موج نجوم و برنامه محبوب آسمان شب.

این برنامه علمی و ترویجی با حمایت گروه ماهنامه تخصصی نجوم با اجرای حافظ آهی سه شنبه شبهای هر هفته، ساعت9 از رادیو تهران پخش می شد.

سیاست گذاری برنامه به گونه ای بود که علاقه مندان را امیدوار به پخش طولانی مدت این برنامه کرده بود اما تنها با گذشت حدود یکسال و نیم از شروع برنامه و پخش 67 قسمت از آن اعلام شد که سه شنبه 29شهریور 90، آخرین قسمت این برنامه به روی آنتن رادیو خواهد رفت و ما دوستداران نجوم باز هم شاهد بی توجهی به این علم کهن از جانب رسانه ها شدیم. پایانی نا مشخص به مانند آسمان شب......

 آخرین قسمت روی موج نجوم در سه شنبه شب 29 شهریور 1390 از رادیو تهران موج اف ام ردیف 94 را از دست ندهیم........

مرصاد جعفری

 


قسمت دوم برنامه کافه فضایی، کاری از حافظ آهی

پنجشنبه 3 شهریور 1390

قسمت دوم برنامه جدید رادیویی کافه فضایی هم اکنون در وبسایت دانش فضایی قابل شنیدن است.

کافه فضایی مجموعه ای جدید است که با شیو ه ای نو و جذاب، علاقه مندان به آسمان را با زیبایی های آن آشنا  میکند و به ترویج این علم می پردازد.

اجرای کافه فضایی بر عهده مجری توانمند برنامه محبوب روی موج نجوم،حافظ آهی می باشد.

خلاصه ای از آنچه در قسمت دوم کافه فضایی می شنوید:

در کافه فضایی این هفته٬ حافظ آهی میهمانانی از گوشه و کنار سیاره زمین به قهوه‌خانه فضایی خودش دعوت کرده تا ما را از مریخ تا خرده‌سیارک وستا به سفری دور و دراز ببرند و ببینیم عاقبت سفر انسان به فضا در نبود شاتل‌ها چه خواهد شد. فرناز شهید ثالث هم طبق عادت خودش با یک داستان کوتاه اما مهیج چند روزی ذهن ما را مشغول ایده‌های نو خواهد نمود. بفرمایید یک فنجان قهوه فضایی!

برای شنیدن این برنامه به وبسایت دانش فضایی، بخش رادیو دانش فضایی، برنامه کافه فضایی مراجعه فرمایید.

:لینک مستقیم دانش فضایی

http://www.spacescience.ir/

مرصاد جعفری


قدمی کوچک برای قحطی زدگان شرق آفریقا

چهارشنبه 19 مرداد 1390

"برنامه رصد مناسبتی جمعه 21 مرداد 1390 را ااز دست ندهیم."

 

با شرکت در این برنامه هم از زیبایی های آسمان لذت ببریم و هم قدمی کوچک ولی تاثیر گذار جهت کمک به مردم قحطی زده سومالی برداریم.

به یاد داشته باشیم که عده ای چشم انتظار کمک های انسان دوستانه ما هستند.

مکان: خیابان ولیعصر- خ سرلشگر فلاحی(زعفرانیه) - بوستان زعفرانیه- رصدخانه زعفرانیه

شروع برنامه: قبل از غروب آفتاب

:اطلاعات بیشتر در وب سایت صلح ستارگان به نشانی

http://www.starpeace.org/Fa/default.aspx


رصد توده های گازی معلق به سمت یک سیاهچاله عظیم توسط رصد خانه فضایی چاندرای آمریکا

جمعه 14 مرداد 1390

 

برای نخستین بار از توده ای از جریانهای گازی داغ  در مقابل یک سیاهچاله به وسیله اشعه -X  با وضوح بسیار بالا تصویربرداری شده است. این مشاهدات در رصدخانه چاندرا ناسا به حل دو مشکل اساسی در اختر فیزیک نوین کمک خواهد کرد : درک چگونگی رشد سیاه چاله ها و نحوه ی واکنش ماده در اثر گرانشهای شدید.
این سیاهچاله در مرکز یک کهکشان بزرگ به نام NGC 3115 که حدود 32 میلیون سال نوری با زمین فاصله دارد در صورت فلکی سکستانت واقع شده است. داده های بی شمار قبلی نشان دهنده این موضوع است که مواد، در حال سقوط به سمت سیاه چاله  و ورود به درون آنها می باشند، اما هیچ کدام از این پدیده ها به دلیل وجود گازهای داغ نیست.

کهکشان NGC 3115

با تصویربرداری در فواصل مختلف از این ابر سیاهچاله، ستاره شناسان یک دهانه سیاهچاله ای صعب العبوررا مشاهده کردند که در ابتدا، مسیر حر کت توده های گازی را تحت تاثیر نیروی گرانش خود قرار میدهد وسپس آنها را به درون خود می بلعد.این بخش از سیاه چاله به شعاع باندی معروف است.

"یافتن چنین شواهد روشنی مبنی بر وجود گاز در تسخیر یک ابرسیاهچاله بسیار هیجان انگیز می باشد" این را کا- وا وانگ از دانشگاه آلاباما می گوید، که این پژوهش را دربیستم جولای در نشریات فیزیک هسته ای منتشر کرد: "قدرت تحلیلی رصدخانه چاندرا از طریق مطالعه این شیء نسبتا نزدیک، فرصت  بی مانندی در درک هر چه بیشتر نحوه جذب مواد توسط سیاهچاله ها فراهم می کند.
زمانی که جریان گاز به سمت یک سیاه چاله منتشر می شود، آن را فشرده می کند و باعث هر چه داغتر و درخشان تر شدن آن می شود، در حال حاضر این پدیده از طریق مشاهدات اشعه-X تایید شده است. 

پژوهشگران دریافتند این پدیده که درفاصله ی حدوداً 700 سال نوری مانده به سیاهچاله دمای توده های گازی کم کم افزایش پیدا می کند، نشان دهنده موقعیت شعاع باندی است. این اظهارات که سیاه چاله قرار گرفته در مرکز کهکشان NGC 3115 دارای جرمی بالغ بر دو میلیارد بار بزرگتر از خورشید ماست، آن را نزدیکترین سیاهچاله از لحاظ اندازه نسبت به زمین ساخته است.

همانگونه که از قبل نیز انتظار آن می رفت داده های به دست آمده از رصدخانه چاندرا نشان می دهد گازهای نزدیک تر به سیاه چاله در مرکز کهکشان،متراکم تراز گازهای خارج از آن می باشد. با استفاده از خواص مشاهده شده از گازها و پاره ای فرضیات ،این تیم تحقیقاتی محاسبه کرده هر ساله توده های گازی وزنی معادل 2 درصد از جرم خورشید پیدا می کنند که در حال کشیده شدن به سمت شعاع باندی در دهانه این سیاه چاله می باشد.

این گونه گمانه زنی ها مبنی بر اینکه چه میزان از انرژی این گازها به پرتوهای نوری تبدیل می شود، اخترشناسان را بر آن داشته تا به دنبال منبعی باشند که بیش از یک میلیون بار درخشان تر از آن چیزی است که در کهکشان NGC 3115 دیده شده.

یک نویسنده به نام جیمی اروین گفته است: "یکی از مهم ترین اسرار نهفته در اخترفیزیک این است که چگونه فضای پیرامون ابرسیاهچاله ها می تواند این قدر تاریک باقی بماند، در صورتی که همواره مقدار فراوانی سوخت برای شعله ور شدن وجود دارد."وی همچنین در دانشگاه آلابامای توسکالونا افزود: "این سیاهچاله خود یک نمود کوچکی در حل این معماست."

دست کم دو توضیح محتمل برای حل این تناقض وجود دارد.اول این که در واقع مقدار خیلی اندکی از موادی که پیرامون این سیاهچاله غوطه ور هستند به داخل شعاع باندی بلعیده می شوند. احتمال دیگر این است که تبدیل انرژی به پرتوهای نوری بسیار کمتر از آنچه قبلا پنداشته می شد تاثیر گذار است.

مدل های مختلف در توصیف نحوه جریان مواد درون سیاه چاله ها، به هنگام اندازه گیری میزان سرعت تراکم توده های گازی رصد شده که به سمت این سیاهچاله  نزدیک می شدند، باعث بوجود آمدن اظهارنظرهای متفاوتی در این زمینه شده است. تعیین دقیق تر میزان تراکم گازهااز روی مشاهدات آتی می بایست به اختر شناسان در رد برخی از این گونه اظهارات کمک کند.

(کانون پروازهای فضایی مارشال ناسا در هانتسویل ، آلاباما ، مدیر برنامه های رصدخانه چاندرامؤسسه مدیریت مأموریت های علمی در واشنگتن. رصدخانه اخترفیزیک اسمیتسونیان علوم چاندرا و عملیات پرواز از کمبریج ، ایالت ماساچوست امریکا.)

مترجم: میثم ریاحی

ویرایش: مرصاد جعفری

منبع: NASA.GOV، ماموریتهای تلسکوپ پرتو-X چاندرا

لینک مستقیم: http://www.nasa.gov/mission_pages/chandra/news/H-11-248.html


عظیم ترین تلسکوپ های جهان (قسمت دوم)

سه شنبه 11 مرداد 1390

نوبت می رسه به نهمین چشم عظیم جهان، سازه عظیمی که در جنوب غرب آمریکا در ایالت آریزونا قرار دارد.
تلسکوپ ام.ام تی (Multiple Mirror Telescope) یا چند آیینه.


این تلسکوپ بر فراز قله هاپکینز در ارتفاع 2616 متری قرار دارد و در طول موج نور مرئی فعالیت می کند.


آیینه های آن به صورت تکی نبوده و همانطور که از نام آن پیداست به صورت چندین آیینه در کنار هم قرار دارند و قطر آن به 6.5 متر می رسد و ام. ام. تی را در رده نهمین تلسکوپ غول پیکر دنیا قرار می دهد.


برخی فعالیت های این تلسکوپ:
مطالعه کوتوله های سفید دوتایی و دوره تناوب آنها، مطالعه سرعت و شتاب پراکندگی خوشه های موجود در کهکشان ام81 و ام51، جستجوی ماده تاریک در یک کهکشان کوتوله و بررسی خوشه باز کپلر.

ام.ام.تی در حال انجام ماموریت

 

عظمت تلسکوپ MMT !!!

تصویر گرفته شده توشط ام.ام.تی  از یک کهکشان مارپیچی:

www.MMTO.org          سایت رسمی رصدخانه MMT

مرصاد جعفری

با ارسال نظر به رشد و پیشرفت مطالب علمی وبلاگ  کمک خواهید کرد.

ادامه دارد.......


تعداد کل صفحات: (3) 1   2   3   

فهرست وبلاگ

پیوندهای روزانه

آرشیو

نویسندگان

پیوندها

نظرسنجی

    به نظر شما چه پایانی در انتظار جهان هستی (کیهان) است؟




آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :

جستجو

آخرین پستها