
نویسنده: مرصاد جعفری
گل رز عظیم و زیبا در اعماق آسمان!!

شفق قطبی اعجاب انگیز سرخ رنگ به همراه نوار راه شیری و ابرهای ماژلانی در آسمان ویکتوریای استرالیا

در آسمان این شب های تهران چه اجرامی قابل رؤیت است؟



















همایش نجوم و کیهان شناسی ماهنامه نجوم

به دلیل هدف ترویجی این برنامه سخنرانیها تا حد امکان به زبان ساده و بدون پیچیدگیهای علمی ارائه خواهد شد.
حضور در این همایش برای تمام علاقهمندان آزاد و رایگان است. مکان برگزاری سالن کتابخانهٔ حسینیهٔ ارشاد است. آدرس: خیابان شریعتی- نبش کوچه کل نبی- شماره۱۱
سحابی جادوگر، آیا جادوگر کیهان را میتوانید تشخیص دهید؟

چه نیرویی بر سحابی جادوگر حكمرانی میكند؟ جاذبهاش به اندازهی كافی زیاد است كه ستارهها را شكل دهد وبادهای ستاره ای و تابش قدرتمندی دارد كه بتواند برج های گازی را خلق كند و از بین ببرد. این توده گازی فقط 8000 سال نوری از زمین دورتر است؛ در تصویر بالا سحابی جادوگر، خوشهی باز NGC 7380 را در برگرفته است. از نظر بصری برهم كنش ستارهها، گاز و غبار، شكلی خیالی از جادوگر قرون وسطی را خلق كرده است. منطقهی فعال شكلگیری ستاره حدود 100 سال نوری را فراگرفته است كه باعث میشود این منطقه بزرگتر از اندازهی زاویهای ماه به نظر بباید. سحابی جادوگر در صورتفلكی پادشاهی قیفاووس (Chepheus) قرار دارد و با تلسكوپهای كوچك هم دیده میشود؛ گرچه سحابی ممكن است فقط چند میلیون سال دوام بیاورد اما برخی از ستاره ها ممكن است بیشتر از خورشید ما عمر كنند.
آیا میتوانید شکل ظاهری این ابر گازی ستاره زا که شبیه جادوگران قرون وسطی است را تشخیص دهید؟
امتیاز عکس: Rolf Geissinger
مترجم: ساناز مصطفی زاده
ویرایش متن: مرصاد جعفری
برگرفته از سایت ماهنامه نجوم
سیارات هم اندازه زمین هم در سایر منظومه های ستاره ای وجود دارند.

رقص شبح گون شفق قطبی بر بلندای آسمان نروژ

پیش به سوی آخرین ماه گرفتگی سال 1390


تازه ترین اخبار برگرفته از سایت ماهنامه نجوم:



عظیم ترین تلسکوپ های جهان (قسمت سوم)
با عرض پوزش فراوان بابت تاُخیر 2 ماهه......
میرسیم به هشتمین تلسکوپ غول پیکر جهان، تلسکوپ های دوقلوی جمینی شمالی و جنوبی.

جمینی شمالی در موناکیای هاوایی
جمینی جنوبی در کوههای آند شیلی
قطر آیینه این دو تلسکوپ 8.1 متر است و همین امر باعث شد که آنها در رتبه هشتم بزرگترین تلسکوپ های جهان قرار بگیرند.


هردوی این سازه آسمان را در محدوده طول موج مرئی و فروسرخ رصد و کاوش می کنند.

جمینی شمالی

جمینی جنوبی
سحابی سیاره نمای k61
خوشه
اختروش ULAS
رقص کهکشانهای NGC 6872 و IC4970
ادامه دارد........
روی موج نجوم هم مثل آسمان شب دوستداران خودشو شوکّه کرد!!!
برنامه رادیویی نوپای روی موج نجوم هم سرنوشتی بهتر از آسمان شب نداشت....

اولین قسمت روی موج نجوم در 17 فروردین ماه 1389 از رادیو تهران پخش شد. با تولد این برنامه حالا دیگر رادیو و تلوزیون 2 برنامه اختصاصی برای علاقه مندان به نجوم داشتند. یعنی روی موج نجوم و برنامه محبوب آسمان شب.
این برنامه علمی و ترویجی با حمایت گروه ماهنامه تخصصی نجوم با اجرای حافظ آهی سه شنبه شبهای هر هفته، ساعت9 از رادیو تهران پخش می شد.
سیاست گذاری برنامه به گونه ای بود که علاقه مندان را امیدوار به پخش طولانی مدت این برنامه کرده بود اما تنها با گذشت حدود یکسال و نیم از شروع برنامه و پخش 67 قسمت از آن اعلام شد که سه شنبه 29شهریور 90، آخرین قسمت این برنامه به روی آنتن رادیو خواهد رفت و ما دوستداران نجوم باز هم شاهد بی توجهی به این علم کهن از جانب رسانه ها شدیم. پایانی نا مشخص به مانند آسمان شب......
آخرین قسمت روی موج نجوم در سه شنبه شب 29 شهریور 1390 از رادیو تهران موج اف ام ردیف 94 را از دست ندهیم........
مرصاد جعفری
قسمت دوم برنامه کافه فضایی، کاری از حافظ آهی
قسمت دوم برنامه جدید رادیویی کافه فضایی هم اکنون در وبسایت دانش فضایی قابل شنیدن است.
کافه فضایی مجموعه ای جدید است که با شیو ه ای نو و جذاب، علاقه مندان به آسمان را با زیبایی های آن آشنا میکند و به ترویج این علم می پردازد.
اجرای کافه فضایی بر عهده مجری توانمند برنامه محبوب روی موج نجوم،حافظ آهی می باشد.
خلاصه ای از آنچه در قسمت دوم کافه فضایی می شنوید:
در کافه فضایی این هفته٬ حافظ آهی میهمانانی از گوشه و کنار سیاره زمین به قهوهخانه فضایی خودش دعوت کرده تا ما را از مریخ تا خردهسیارک وستا به سفری دور و دراز ببرند و ببینیم عاقبت سفر انسان به فضا در نبود شاتلها چه خواهد شد. فرناز شهید ثالث هم طبق عادت خودش با یک داستان کوتاه اما مهیج چند روزی ذهن ما را مشغول ایدههای نو خواهد نمود. بفرمایید یک فنجان قهوه فضایی!
برای شنیدن این برنامه به وبسایت دانش فضایی، بخش رادیو دانش فضایی، برنامه کافه فضایی مراجعه فرمایید.
:لینک مستقیم دانش فضایی
قدمی کوچک برای قحطی زدگان شرق آفریقا
"برنامه رصد مناسبتی جمعه 21 مرداد 1390 را ااز دست ندهیم."
با شرکت در این برنامه هم از زیبایی های آسمان لذت ببریم و هم قدمی کوچک ولی تاثیر گذار جهت کمک به مردم قحطی زده سومالی برداریم.
به یاد داشته باشیم که عده ای چشم انتظار کمک های انسان دوستانه ما هستند.
مکان: خیابان ولیعصر- خ سرلشگر فلاحی(زعفرانیه) - بوستان زعفرانیه- رصدخانه زعفرانیه
شروع برنامه: قبل از غروب آفتاب
:اطلاعات بیشتر در وب سایت صلح ستارگان به نشانی
http://www.starpeace.org/Fa/default.aspx
رصد توده های گازی معلق به سمت یک سیاهچاله عظیم توسط رصد خانه فضایی چاندرای آمریکا
برای نخستین بار از توده ای از جریانهای گازی داغ در مقابل یک سیاهچاله به وسیله اشعه -X با وضوح بسیار بالا تصویربرداری شده است. این مشاهدات در رصدخانه چاندرا ناسا به حل دو مشکل اساسی در اختر فیزیک نوین کمک خواهد کرد : درک چگونگی رشد سیاه چاله ها و نحوه ی واکنش ماده در اثر گرانشهای شدید.
این سیاهچاله در مرکز یک کهکشان بزرگ به نام NGC 3115 که حدود 32 میلیون سال نوری با زمین فاصله دارد در صورت فلکی سکستانت واقع شده است. داده های بی شمار قبلی نشان دهنده این موضوع است که مواد، در حال سقوط به سمت سیاه چاله و ورود به درون آنها می باشند، اما هیچ کدام از این پدیده ها به دلیل وجود گازهای داغ نیست.

کهکشان NGC 3115
با تصویربرداری در فواصل مختلف از این ابر سیاهچاله، ستاره شناسان یک دهانه سیاهچاله ای صعب العبوررا مشاهده کردند که در ابتدا، مسیر حر کت توده های گازی را تحت تاثیر نیروی گرانش خود قرار میدهد وسپس آنها را به درون خود می بلعد.این بخش از سیاه چاله به شعاع باندی معروف است.
"یافتن چنین شواهد روشنی مبنی بر وجود گاز در تسخیر یک ابرسیاهچاله بسیار هیجان انگیز می باشد" این را کا- وا وانگ از دانشگاه آلاباما می گوید، که این پژوهش را دربیستم جولای در نشریات فیزیک هسته ای منتشر کرد: "قدرت تحلیلی رصدخانه چاندرا از طریق مطالعه این شیء نسبتا نزدیک، فرصت بی مانندی در درک هر چه بیشتر نحوه جذب مواد توسط سیاهچاله ها فراهم می کند.
زمانی که جریان گاز به سمت یک سیاه چاله منتشر می شود، آن را فشرده می کند و باعث هر چه داغتر و درخشان تر شدن آن می شود، در حال حاضر این پدیده از طریق مشاهدات اشعه-X تایید شده است.
پژوهشگران دریافتند این پدیده که درفاصله ی حدوداً 700 سال نوری مانده به سیاهچاله دمای توده های گازی کم کم افزایش پیدا می کند، نشان دهنده موقعیت شعاع باندی است. این اظهارات که سیاه چاله قرار گرفته در مرکز کهکشان NGC 3115 دارای جرمی بالغ بر دو میلیارد بار بزرگتر از خورشید ماست، آن را نزدیکترین سیاهچاله از لحاظ اندازه نسبت به زمین ساخته است.
همانگونه که از قبل نیز انتظار آن می رفت داده های به دست آمده از رصدخانه چاندرا نشان می دهد گازهای نزدیک تر به سیاه چاله در مرکز کهکشان،متراکم تراز گازهای خارج از آن می باشد. با استفاده از خواص مشاهده شده از گازها و پاره ای فرضیات ،این تیم تحقیقاتی محاسبه کرده هر ساله توده های گازی وزنی معادل 2 درصد از جرم خورشید پیدا می کنند که در حال کشیده شدن به سمت شعاع باندی در دهانه این سیاه چاله می باشد.
این گونه گمانه زنی ها مبنی بر اینکه چه میزان از انرژی این گازها به پرتوهای نوری تبدیل می شود، اخترشناسان را بر آن داشته تا به دنبال منبعی باشند که بیش از یک میلیون بار درخشان تر از آن چیزی است که در کهکشان NGC 3115 دیده شده.
یک نویسنده به نام جیمی اروین گفته است: "یکی از مهم ترین اسرار نهفته در اخترفیزیک این است که چگونه فضای پیرامون ابرسیاهچاله ها می تواند این قدر تاریک باقی بماند، در صورتی که همواره مقدار فراوانی سوخت برای شعله ور شدن وجود دارد."وی همچنین در دانشگاه آلابامای توسکالونا افزود: "این سیاهچاله خود یک نمود کوچکی در حل این معماست."
دست کم دو توضیح محتمل برای حل این تناقض وجود دارد.اول این که در واقع مقدار خیلی اندکی از موادی که پیرامون این سیاهچاله غوطه ور هستند به داخل شعاع باندی بلعیده می شوند. احتمال دیگر این است که تبدیل انرژی به پرتوهای نوری بسیار کمتر از آنچه قبلا پنداشته می شد تاثیر گذار است.
مدل های مختلف در توصیف نحوه جریان مواد درون سیاه چاله ها، به هنگام اندازه گیری میزان سرعت تراکم توده های گازی رصد شده که به سمت این سیاهچاله نزدیک می شدند، باعث بوجود آمدن اظهارنظرهای متفاوتی در این زمینه شده است. تعیین دقیق تر میزان تراکم گازهااز روی مشاهدات آتی می بایست به اختر شناسان در رد برخی از این گونه اظهارات کمک کند.
(کانون پروازهای فضایی مارشال ناسا در هانتسویل ، آلاباما ، مدیر برنامه های رصدخانه چاندرامؤسسه مدیریت مأموریت های علمی در واشنگتن. رصدخانه اخترفیزیک اسمیتسونیان علوم چاندرا و عملیات پرواز از کمبریج ، ایالت ماساچوست امریکا.)
ویرایش: مرصاد جعفری
منبع: NASA.GOV، ماموریتهای تلسکوپ پرتو-X چاندرا
لینک مستقیم: http://www.nasa.gov/mission_pages/chandra/news/H-11-248.html
عظیم ترین تلسکوپ های جهان (قسمت دوم)
نوبت می رسه به نهمین چشم عظیم جهان، سازه عظیمی که در جنوب غرب آمریکا در ایالت آریزونا قرار دارد.
تلسکوپ ام.ام تی (Multiple Mirror Telescope) یا چند آیینه.

این تلسکوپ بر فراز قله هاپکینز در ارتفاع 2616 متری قرار دارد و در طول موج نور مرئی فعالیت می کند.


آیینه های آن به صورت تکی نبوده و همانطور که از نام آن پیداست به صورت چندین آیینه در کنار هم قرار دارند و قطر آن به 6.5 متر می رسد و ام. ام. تی را در رده نهمین تلسکوپ غول پیکر دنیا قرار می دهد.


برخی فعالیت های این تلسکوپ:
مطالعه کوتوله های سفید دوتایی و دوره تناوب آنها، مطالعه سرعت و شتاب پراکندگی خوشه های موجود در کهکشان ام81 و ام51، جستجوی ماده تاریک در یک کهکشان کوتوله و بررسی خوشه باز کپلر.

ام.ام.تی در حال انجام ماموریت

عظمت تلسکوپ MMT !!!
تصویر گرفته شده توشط ام.ام.تی از یک کهکشان مارپیچی:

www.MMTO.org سایت رسمی رصدخانه MMT
مرصاد جعفری
با ارسال نظر به رشد و پیشرفت مطالب علمی وبلاگ کمک خواهید کرد.
ادامه دارد.......

