سحابی رطیل بزرگ‌ترین و پیچیده‌ترین منطقهٔ شکل‌گیری ستاره‌ها در تمام کهکشان‌های همسایه است. این سحابی در ابر ماژلانی بزرگ - قمر کوچک کهکشان راه شیری که به دورِ آن می‌چرخد- قرار دارد. نام این سحابی از ظاهر تار عنکبوتی شکل این ناحیه گرفته شده است. در صورتی که این سحابی با پهنای ۱۰۰۰ سالِ نوری خود در فاصله‌ای به اندازه فاصله سحابی جبار – نزدیک‌ترین زایشگاه ستاره‌ای به زمین - قرار می‌گرفت، یعنی در داخل راه شیری و در فاصله ۱۵۰۰ سال نوری، آنگاه در آسمان پهنه‌ای در حدود ۳۰ درجه (۶۰ ماه‌ِ کامل) را می‌پوشاند! در تصویر بالا جزئیات بی‌نظیری از سحابی رطیل که با داده‌های علمی رنگ آمیزی شده است، دیده می‌شود. بازوهای دوک مانند سحابی رطیل، خوشهٔ ستاره‌ای NGC۲۰۷۰ که شامل برخی از درخشان‌ترین و پر جرم‌ترین ستاره‌هایی شناخته شده است را محاصره کرده‌اند، که به رنگ آبی در سمت راست تصویر معلوم است.

منبع: ماهنامه نجوم

مترجم: آهو آریانی

بعضی شب‌ها آسمان بهترین نمایش را در شهر اجرا می‌کند. در این شب، آسمان نه تنها بهترین نمایش خود را اجرا کرده بلکه تصویری ترکیبی از این آسمان برندهٔ مسابقهٔ بین‌المللی عکاسی نجومی آسمان و طبیعت شده است.

تصویر بالا دو ماه پیش از ورای بزرگترین دریاچه یخی ایسلند گرفت شده است.

 عکاس، ۶ تصویر با نوردهی‌های متفاوت گرفته و با هم ترکیب کرده است تا نه تنها دو حلقهٔ سبز شفق‌ بلکه بازتاب آن‌ها را نیز در دریاچهٔ ساکت و آرام در تصویر ثبت کند. در فاصله‌ای دور در پس زمینهٔ نوار کهکشان راه‌شیری، خوشهٔ باز پروین و کهکشان آندرومدا را می‌ببینید. پرتاب قوی توده‌ای از تاج خورشیدی علت این شفق‌هاست که حتی از نقطهٔ جنوبی و دوری مانند ویسکانسین آمریکا دیده می‌شوند. از آنجایی که طی چند سال آینده خورشید در اوج فعالیت‌هایش خواهد بود انتظار می‌رود تصاویر بیشتری از شفق‌های قطبی ببینیم.

منبع: ماهنامه نجوم/ سایت رسمی ناسا، تصاویر نجومی روز

مترجم: آهو آریانی

دورترین فضاپیمای ساخت بشر کدام است؟

ویجر ۱ که در سال ۱۹۷۷ پرتاب شد اکنون 17.5 میلیارد کیلومتر از خورشید فاصله دارد که این فاصله معادل ۱۷ سال نوری یا ۱۱۷ واحد نجومی است. تصویر بالا موقعیت ویجر ۱ را در خارج از منظومه شمسی همراه با فضاپیماهای کاندیدای دوردست دیگر نمایش

می دهد.

بعد از ویجر ۱ دورترین فضاپیما پایونیر ۱۰ در 15.4 میلیارد کیلومتری  خورشید در سمت مخالف منظومه شمسی نسبت به ویجر ۱ ویجر ۲ و پایونیر ۱۱ است. همچنین هردوی این فضاپیماها کاملا خارج از مدار پلوتو که به ترتیب در 14.2 و 12.4 میلیارد کیلومتری خورشید است قرار دارند. فضاپیمای افق های نو نیز که رهسپار مدار پلوتو است در حال حاضر ۳ میلیارد کیلومتر از خورشید فاصله دارد و در جولای ۲۰۱۵ با سامانه پلوتو مواجه

خواهد شد.

تمام این فضاپیماها از شیوه ی پرتاب مانوری قلاب سنگ به کمک نیروی جاذبه استفاده کرده اند تا از سرعتشان در خارج از منظ.مه شمسی بکاهند. ویجر ۱ با بیشترین سرعت یعنی ۱۷ کیلومتر بر ثانیه در حال دور شدن از منظومه شمسی است.

هر دو فضاپیمای ویجر به صورت موثر در جست و جوی مرزهای بادهای خورشیدی و آغاز فضای میان ستاره ای در حال حرکت به فراسوی منظومه شمسی هستند

منبع: ماهنامه نجوم و سایت رسمی ناسا/تصاویر نجومی روز

مترجم: مهسا آزادمنش

اکنون محققان دانشگاه کالیفرنیا و منجمان پروژهٔ ستی با استفاده از این فهرست بی‌نظیر ۸۶ سیاره از این ۱۲۳۵ سیاره را انتخاب کرده‌اند و تلسکوپ‌های رادیویی را به سوی آن‌ها نشانه گرفته‌اند، شاید که سیگنال‌هایی از حیاتی متمدن دریافت کنند. اندازه­ ی این سیاره­‌ها هم ­اندازه­ ی زمین تا سیاره­‌هایی بزرگ­‌تر از مشتری و دمای سطحی آن‌ها بین صفر تا ۱۰۰ درجه سلسیوس، دمایی مناسب که احتمال وجود آب مایع و درنتیجه وجود حیات را بالا می‌برد، برآورد شده است. امواج در محدوده‌ای دریافت و بررسی می‌شوند که خط ۲۱ سانتی متر یا ۱۴۲۰ مگاهرتز در مرکز این طیف است، این خط در طیف مربوط به هیدروژن است.

تحقیقات از روز ۱۸ اردیبهشت امسال آغاز شد و منجمان طی ۲۴ ساعت اطلاعات مربوط به ۸۶ سیاره را با تلسکوپ گرین بَنک، بزرگ‌ترین تلسکوپ رادیویی هدایت شدنی در جهان، جمع آوری کردند. نخست این اطلاعات به­ طور کلی تحلیل شد و منجمان از کاربران عضو طرح ستی خواسته‌ تا با کامپیوترهای خانگی خود به بررسی و دریافت جزئیات بیشتر بپردازند. این بررسی­‌ها احتمالا یک سال طول خواهد کشید.

منبع: ماهنامه نجوم

مترجم: آهو آریانی

 به همین مناسبت روز جمعه 23 اردیبهشت در سرار کشور برنامه های نجومی مختلفی آماده اجراست:

برای اطلاع از برنامه گروه های نجومی و مکان برگزاری آنها به وبسایت شاخه آماتوری انجمن نجوم ایران مراجعه کنید.

   www.asiac.ir  :آدرس

جهان مملو از کهکشان‌های گوناگون است اما منجمان برای دیدن آن‌ها باید فرا‌تر از ستاره‌های کهکشان خودمان، راه شیری، نگاه کنند. برای نمونه، همین تصویر رنگی و تلسکوپی کهکشان مارپیچی NGC۶۳۸۴ را در نظر بگیرید. این کهکشات در فاصلهٔ ۸۰ میلیون سال نوری و در صورت فلکی مارافسای قرار دارد و در این فاصله محدوده‌ای به گستردگی ۱۵۰۰۰۰ سال نوری را پوشش می‌دهد، همچنین هسته این کهکشان طول به اندازه ۷۰۰۰۰ سال نوری دارد. این تصویر واضح، جزئیاتی را در بازوهای مارپیچی آبی و مرکز زرد رنگ کهکشان نشان می‌دهد. با این حال تمام تک ستاره‌هایی که در تصویر مشاهده می‌شوند همگی متعلق به کهکشان ما هستند.

منبع: ماهنامه نجوم

ترجمه: آهو آریانی

 آیا سحابی گل رز می‌توانست با نام دیگری اینقدر دلنشین به نظر برسد؟ ظاهرا نام بی‌روح NGC ۲۲۳۷ که در «فهرست عمومی جدید» به این سحابی اطلاق شده است، نمی‌تواند چهره گلگون این سحابی را از زیبایی بیاندازد. در درون سحابی یک خوشه باز از ستارگان جوان جای گرفته است که NGC ۲۲۴۴ نام گذارده شده است. این ستارگان حدود ۴ میلیون سال پیش از مواد موجود در سحابی تشکیل شده‌اند و بادهای ستاره‌ای آن‌ها حفره‌ای را در میان این سحابی ایجاد کرده است که به وسیله لایه‌ای از غبار و گاز داغ احاطه شده است. نور فرابنفش حاصل از ستارگان داغ این خوشه باعث درخشش سحابی اطراف آن شده است. سحابی گل رز در حدود ۱۰۰ سال نوری پهنا داشته و در فاصله ۵۰۰۰ سال نوری از ما قرار گرفته است. این سحابی را می‌توان به کمک یک تلسکوپ کوچک در صورت فلکی تکشاخ مشاهده کرد.

منبع: ماهنامه نجوم

                                                          NGC ۱۴۹۹: سحابی کالیفرنیا

در گذر از بازوی جبار کهکشان راه شیری، این ابر کیهانی بطور اتفاقی شکل کالیفرنیا در ساحل غربی آمریکا را تداعی می‌کند. خورشید ما نیز در فاصله­ای حدود ۱۵۰۰ سال نوری از سحابی کالیفرنیا و در بازوی جبار کهکشان راه شیری قرار گرفته است. این سحابی که با نام NGC ۱۴۹۹ نیز شناخته می‌­شود، یک سحابی نشری کلاسیک است که در حدود ۱۰۰ سال نوری پهنا دارد. در بسیاری تصاویر، رنگ غالب سحابی کالیفرنیا قرمز است. این نور قرمز نشان دهنده اتم­های هیدروژن‌هایی است که الکترون‌هایی که از طریق تابش ستاره­ای پرانرژی از دست داده‌اند را دوباره به به دام انداخته‌اند. در تصویر بالا هیدروژن با رنگ سبز مشخص شده است در حالی که سیلیکون با رنگ قرمز و اکسیژن با رنگ آبی مشخص شده‌اند. به احتمال زیاد ستاره خی- برساووش که روشن، داغ و آبی فام است و خارج از لبه سمت راست تصویر قرار گرفته باعث نورانیت شدیدی است که بیشتر گاز سحابی را یونیزه کرده است. تلسکوپی با میدان­ دید باز که زیر آسمان تاریک به سمت صورت فلکی برساووش که زیاد هم از خوشه پروین دور نشده نشانه رفته باشد می‌تواند سحابی کالیفرنیا که مرتب هدف عکاسان نجومی قرار می‌­گیرد را به تصویر بکشد.

منبع: ماهنامه نجوم

 شاتل فضایی دیسكاوری  با موفقیت به ایستگاه فضایی بین المللی (ISS) ملحق شد.

به گفته ناسا، این شاتل روز شنبه ساعت ۱۵:۰۴ به وقت شرق آمریکا در ایستگاه بین المللی فضایی (ISS) مستقر شد.دیسکاوری پنجشنبه گذشته آخرین ماموریت خود را از مرکز فضایی کندی در ایالت فلوریدا آغاز کرد.

ماموریت شاتل در مجموع ۱۱ روز به طول خواهد انجامید که طی آن یک اتاقک تازه ذخیره مواد و یک روبات پیشرفته شبیه انسان را تحویل ایستگاه بین المللی فضایی خواهد داد.پس از این فقط دو پرواز، توسط شاتل های اِندِوِر و آتلانتیس، باقی مانده است.

در این شب ها حوالی ساعت 23  اگر به طرف شرق و جنوب شرق آسمان نگاه کنید صورت فلکی بزرگ و با شکوه جبار یا شکارچی  قابل رؤیت است. این صورت فلکی میزبان ستاره ها و اجرام بسیار زیبایی است.

در قسمت زیر بغل شکارچی ستاره ای بسیار بزرگ قرار دارد که یک غول نارنجی است و یکی از بزرگترین ستارگان کهکشان راه شیری است و 429 سال نوری با ما فاصله دارد. به سبب همین بزرگی است که علی رقم فاصله بسیار زیادش با ما با چشم غیر مسلح قادر به تشخیص رنگ نارنجی آن هستیم. این ستاره ابط الجزا(Betelgeuse) نام دارد.

 اما پرنورترین ستاره این صورت فلکی رجل جبا ر(Rigel)  نام دارد، به معنای پای چپ شکارچی. رجل جبار به عنوان ستاره آلفای شکارچی هم معروف است. فاصله این ستاره با ما 777 سال نوری است و دارای قدر ظاهری 0.15 است و هفتمین ستاره پرنور آسمان است.

علاقه مندان به دیدن رگبار شهابی  میتوانند بامداد 22 مرداد 89 در ساعت 4  شاهد یکی از زیباترین پدیده های نجومی باشند، نام این پدیده رگبار شهابی برساووشی است وعلت نام گذاری آن، نزدیک بودن مبدا بارش به صورت فلکی برساووش است.

  پس کافی است کمی سحرخیز باشید و صورت فلکی برساووش را در ساعت 4 بامداد 22 مرداد در شمال شرق آسمان پیدا کنید.

اگر به دور از آلودگی نوری شهرها باشید میتوانید ساعتی 20 تا 30 شهاب را ببینید و از زیبایی این پدیده لذت ببرید.

پدیده شگفت انگیز دیگر در غروب 22 مرداد اتفاق می افتد...........

در دهم امرداد ۱۳۸۹ حدود ساعت ۹ صبح به وقت گرینویچ٬ یک انفجار در خورشید رخ داد و میلیون‌ها تن پلاسما (ذرات باردار) راه فضای بین سیاره‌ای را در پیش گرفتند. انفجار و پرتاب مواد به سمت زمین بود بنابراین همانگونه که انتظار می‌رفت در روزهای دوازدهم و سیزدهم امرداد این موج عظیم مواد به زمین رسید و باعث ایجاد یک طوفان مغناطیسی در اطراف زمین شد. یکی از اثرات این طوفان مغناطیسی ظهور شفق قطبی در عرض‌های جغرافیایی شمالی و جنوبی سیاره زمین بود.

ذرات باردار بادهای خورشیدی پس از رسیدن به زمین با میدان مغناطیسی سیاره ما برخورد کرده و به سمت دو قطب مغناطیسی زمین منحرف می‌شوند. آنها سپس وارد اتمسفر زمین شده و ضمن برخورد با مولکول‌های تشکیل دهنده جو زمین باعث برانگیختگی و در نتیجه درخشش آنها می‌شوند. این اثر همان پدیده‌ای است که به نام شفق قطبی از آنها یاد می‌شود.

همانگونه پیش بینی شده بود خورشید در سال 2012 از خواب بیدار خواهد شد و ما شاهد اینگونه انفجارها وپرتاب پلاسما یا ذرات باردار به سوی زمین خواهیم بود، انفجار 10 مرداد 89 گویای این مطلب است که خورشید در حال آغاز فعالیتهای خود است.

برای آگاهی از منبع خبر و مطالب بیشتر به سایت  http://www.spacescience.ir مراجعه کنید.

نویسنده و گرداورنده خبر:. شهرام یزدان‌پناه، پژوهشگر و مدرس علوم و فناوری فضایی 

لازم به ذکر است که تمامی حقوق این عکس متعلق به NASA/SDO (رصدخانه فضایی سولار دینامیک ناسا) و سایت www.spacescience.ir است.

مرصاد جعفری

در این روزها در غرب  آسمان پدیده بسیار جالبی قابل رویت است، شما میتونید خیلی راحت 3 سیاره منظومه شمسی رو بعد از غروب آفتاب در ساعت 21.30 با چشم برهنه ببینید.

سیاره زهره پیدا کردنش مثل آب خوردنه کافیه غرب آسمان رو نگاه کنید تا چشمتون به یک جسم بسیارپر نور بیفته، این جسم همون سیاره زهره است.

 حالا به سمت چپ و بالای زهره نگاه کنید با کمی دقت سرخی مریخ نظر شمارو جلب میکنه، به همین راحتی مریخ رو پیدا کردید، این دفعه به سمت چپ و بالای مریخ با دقت نگاه کنید تا سیاره زحل رو پیدا کنید. قرار گرفتن این سه سیاره در یک خط از مناظر زیبای آسمان مرداد است.

امیدوارم با دیدن این سیاره ها هر چه بیشتر به آسمون علاقه پیدا کنید.

مرصاد جعفری